Wykład wchodzący w skład kursu podstaw rachunkowości. Dotyczy wprowadzenia do bilansu.Omawia tematykę aktywów trwałych. Omawia pozycję aktywów trwałych dotyczącą należności długoterminowych
Przejdziemy teraz do omówienia trzech kolejnych pozycji aktywów trwałych. Są to należności, inwestycje oraz rozliczenia międzyokresowe czynne; wszystkie 3 oczywiście długoterminowe. Co to są należności? Zgodnie z ustawą o rachunkowości to wynikające z przeszłych zdarzeń prawo do otrzymania świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, które wynika z przeprowadzonych operacji gospodarczych lub prawa. Znów mamy do czynienia z definicją mniej lub bardziej zrozumiałą. Przekładając to na prosty język to po prostu kwoty pieniężne, które są należne od osób trzecich lub innych przedsiębiorstw, instytucji, organów państwowych, a także osób fizycznych, które wynikają z różnicy pomiędzy momentem sprzedaży, a momentem płatności za tą sprzedaż, czyli dotyczą sytuacji kiedy sprzedajemy nasze np. usługi, czy produkty; wystawiamy fakturę, ale tą fakturę odbiorca może zapłacić za miesiąc, 2 miesiące; przykładowo.
W przypadku aktywów trwałych mamy do czynienia z należnościami długoterminowymi. Są to należności, które są wymagalne w okresie dłuższym niż 12 miesięcy od dnia bilansowego. Wyjątek tutaj stanowią należności z tytułu dostaw i usług. Musimy sobie zapamiętać, że niezależnie od terminu wymagalności, od okresu wymagalności nawet jeżeli jest on dłuższy niż rok zawsze ujmujemy je jako krótkoterminowe, czyli one nigdy nie znajdą się w należnościach długoterminowych. Będą to wszystkie należności za wyjątkiem należności z tytułu dostaw i usług, których okres wymagalności jest dłuższy niż rok. Możemy je podzielić na należności od jednostek powiązanych oraz od pozostałych jednostek. Dobrym przykładem należności długoterminowych są należności np. z tytułu sprzedanego środka trwałego; mieliśmy maszynę, którą użytkowaliśmy w produkcji, doszliśmy do wniosku, że chcemy ją wymienić na nową. Ona jeszcze może być użytkowana przez inne osoby, wystawiliśmy ją na sprzedaż, sprzedaliśmy, a okres płatności jest rozłożony na okresy 3-miesięczne płatne przez następne np. 2 lata. Inwestycje to kolejny punkt w aktywach trwałych; sama inwestycja zgodnie z ustawą o rachunkowości to aktywa posiadane przez jednostkę w celu osiągnięcia z tych aktywów korzyści ekonomicznych, np. w postaci przyrostu ich wartości lub zyskania przychodu w formie odsetek, dywidend lub innych pożytków. Są to w szczególności aktywa finansowe oraz te nieruchomości i wartości niematerialne i prawne, które nie są użytkowane przez jednostkę lecz są posiadane przez nią w celu osiągnięcia tych korzyści, czyli mówiąc wprost są to: wartości niematerialne i prawne, nieruchomości, aktywa finansowe, które nie są użytkowane i celem posiadania tych aktywów jest zarobek w takiej, bądź w innej formie.
Inwestycje długoterminowe to są takie aktywa, które są wyłączone przez jednostkę z obrotu, nie przeznaczone do użytkowania przez okres dłuższy niż 12 miesięcy i tak jak wspomniałam wcześniej zaliczamy do nich wartości niematerialne i prawne, nieruchomości i długoterminowe aktywa finansowe. Jeśli chodzi o wartości niematerialne i prawne to tak jak mówiłam wszystkie te, które nie są użytkowane przez jednostkę, a w szczególności te, które zostały nabyte w celu osiągnięcia korzyści, czyli patent, który planujemy odsprzedać; licencję, którą planujemy odsprzedać z której nie korzystamy; nieruchomości to z kolei grunty, budynki, dzieła sztuki, których korzyści osiągane są w sposób przewidziany dla inwestycji, czyli np. poprzez wynajem i osiąganie przychodów z tytułu wynajmu, nie użytkowane przez samą jednostkę.
Ostatni punkt; długoterminowe aktywa finansowe, czyli udziały i akcje w jednostkach obcych, które zostały nabyte w celu sprawowania kontroli bądź osiągania innych korzyści, czyli np. wzrost akcji; kupujemy akcje po to, żeby sprzedać je z zyskiem w późniejszym czasie. Tu warto zapamiętać pożyczki udzielone przez jednostkę. Często mylimy pożyczki jako należności długoterminowe, a pożyczka, którą udzieliła jednostka nie jest należnością; jest inwestycją długoterminową. No i oprócz tego możemy kupić inne papiery wartościowe nabyte w celu osiągania przychodów takie jak obligacje skarbu państwa, listy zastawne, skrypty dłużne, certyfikaty inwestycyjne. To by było na tyle odnośnie inwestycji długoterminowych.
Ostatnią pozycję z aktywów trwałych stanowią długoterminowe rozliczenia międzyokresowe. Są to rozliczenia międzyokresowe czynne i tak naprawdę dotyczą kosztów, które jednostka poniosła, a które dotyczą tak naprawdę przyszłych okresów. Z reguły mamy do czynienia z rozliczeniami międzyokresowymi czynnymi w przypadku kiedy jednostka płaci za ubezpieczenie np. za okres następnych 3 lat. Tak naprawdę ten koszt nie dotyczy tylko roku w którym jednostka zapłaciła za ubezpieczenie, ale też dwóch następnych lat; co oznacza, że koszt dwóch następnych lat jest rozliczeniem międzyokresowym czynnym. Długoterminowe rozliczenia to właśnie te, które dotyczą więcej niż jednego okresu sprawozdawczego, czyli okresu dłuższego niż 12 miesięcy.
W bilansie rozliczenia międzyokresowe czynne dzielone są na aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego i tutaj nie przerażajmy się; o odroczonym podatku dochodowym będziemy mówić później. Warto tylko wspomnieć, że jest takie rozbicie i na inne rozliczenia międzyokresowe.